การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนเสียงความถี่สูง (Echocardiogram)

คือ การตรวจหัวใจด้วยคลื่นความถี่สูงที่ปลอดภัยและไม่เจ็บ  เพื่อสร้างภาพหัวใจและหลอดเลือดให้แพทย์เห็นรูปร่าง ขนาด ประสิทธิภาพการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ การทำงานของลิ้นหัวใจ และการไหลเวียนเลือดในหัวใจ ทำให้สามารถวินิจฉัยโรคหัวใจต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หลักกการทำงาน

• แพทย์ใช้หัวตรวจ (Transducer) ที่มีลักษณะคล้ายไมโครโฟน ส่งคลื่นเสียงความถี่สูงผ่านผนังทรวงอกไปยังหัวใจ
• คลื่นเสียงสะท้อนกลับมาจากการกระทบกับอวัยวะต่างๆโดยเฉพาะน้ำกับเนื้อเยื่อ ซึ่งเกิดเป็นสัญญาณที่แตกต่างกัน
• คอมพิวเตอร์จะแปลงสัญญาณเหล่านี้ให้กลายเป็นภาพเคลื่อนไหวของหัวใจแสดงบนหน้าจอ

ความสำคัญ

1. เป็นเครื่องมือสำคัญในการวินิจฉัยโรคหัวใจได้เกือบทุกชนิด
2. ช่วยให้แพทย์ทราบถึงประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจอย่างละเอียด
3. เป็นส่วนสำคัญในการวางแผนการรักษาโรคหัวใจได้อย่างถูกต้องและทันท่วงที

ใครบ้างที่ควรตรวจ

 แม้ว่าการตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูงจะมีความปลอดภัยและไม่เจ็บปวด แต่ในการสั่งตรวจเพื่อวินิจฉัย แพทย์จะสั่งตรวจในผู้ป่วยที่มีลักษณะเข้าข่ายดังต่อไปนี้

1. เมื่อแพทย์ตรวจร่างกายแล้วพบว่ามีเสียงหัวใจผิดปกติ
2. เมื่อผู้ป่วยไม่มีอาการใดๆ แต่มีเสียงหัวใจผิดปกติและแพทย์สงสัยว่าเสียงที่ผิดปกตินี้อาจเกิดจากความผิดปกติทางโครงสร้างของหัวใจ
3. เมื่อผู้ป่วยมีอาการเจ็บหน้าอกและให้การรักษาอย่างอื่นแล้วไม่ดีขึ้น
4. หากมีอาการที่น่าสงสัย เช่น เหนื่อยง่าย หายใจลำบาก หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ แพทย์อาจแนะนำให้ทำการตรวจเพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

การเตรียมตัวตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง

1. ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร : โดยทั่วไปไม่ต้องงดน้ำหรืออาหารก่อนการตรวจ
2. แจ้งแพทย์เกี่ยวกับยา : หากรับประทานยาใดๆเป็นประจำ ควรแจ้งแพทย์หรือพยาบาลทราบล่วงหน้า เพราะยาบางชนิดอาจส่งผลต่อการตรวจหรือการทำงานของหัวใจ
3. สวมเสื้อผ้าที่สะดวก : เลือกเสื้อผ้าที่ถอดหรือเปิดบริเวณหน้าอกได้ง่าย เพื่อความสะดวกในการตรวจ ซึ่งส่วนใหญ่เจ้าหน้าที่จะจัดเตรียมเสื้อผ้าให้เปลี่ยน
4. งดเครื่องประดับและเครื่องสำอาง : ควรงดใส่เครื่องประดับและเครื่องสำอางบริเวณที่ต้องตรวจ

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

เครื่องดื่มบางชนิด : ควรหลีกเลี่ยงชาและกาแฟในวันรับการตรวจ เนื่องจากอาจมีผลต่อการทำงานของหัวใจ

สิ่งที่ตรวจได้จากการตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียงสะท้อนความถี่สูง

1. โครงสร้างหัวใจ : ดูขนาดและรูปร่างของห้องหัวใจ ผนังหัวใจและลิ้นหัวใจ
2. การทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ : ประเมินประสิทธิภาพการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจและร้อยละของการบีบตัว
3. การไหลเวียนของเลือด : ตรวจสอบทิศทางความเร็วและแรงดันของการไหลเวียนเลือดในหัวใจและหลอดเลือด
4. ลิ้นหัวใจ : ตรวจดูว่าลิ้นหัวใจมีการตีบหรือรั่วผิดปกติหรือไม่
5. ภาวะอื่นๆ เช่น การเกิดลิ่มเลือดในหัวใจ, ภาวะน้ำในเยื่อหุ้มหัวใจ, ภาวะหัวใจพิการแต่กำเนิดและโรคที่เกี่ยวกับกล้ามเนื้อหัวใจ